Mùa đông miền Bắc có dùng được năng lượng mặt trời không?
Nhiều gia đình ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc băn khoăn: mùa đông trời âm u, mưa phùn kéo dài thì lắp điện mặt trời có còn đáng tiền? Câu trả lời ngắn gọn: hệ thống vẫn phát điện, sản lượng giảm nhưng không mất, và hiệu quả nên được tính theo cả năm chứ không theo vài tháng lạnh.
1. Mùa đông miền Bắc ảnh hưởng thế nào đến điện mặt trời?
Mùa đông miền Bắc thường kéo dài từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau. Ba yếu tố làm giảm sản lượng là:
- Ngày ngắn hơn: số giờ có nắng hữu ích trong ngày ít hơn mùa hè.
- Mây dày và mưa phùn: làm giảm cường độ bức xạ chiếu xuống mặt tấm pin.
- Góc mặt trời thấp: tia nắng chiếu xiên, dễ bị che bóng bởi nhà cao tầng, cây cối.
Ngược lại, nhiệt độ thấp lại là điểm có lợi: tấm pin quang điện hoạt động hiệu quả hơn khi mát.
2. Tấm pin tạo điện từ ánh sáng, không phải từ nhiệt
Một hiểu lầm phổ biến là phải trời nắng nóng thì pin mới phát điện tốt. Thực tế, pin quang điện chuyển hóa ánh sáng thành điện. Nhiệt độ cao còn làm hiệu suất giảm nhẹ (thông thường khoảng 0,3–0,4% cho mỗi độ C tăng thêm trên 25°C, tùy dòng pin). Vì vậy ngày đông se lạnh nhưng có nắng nhẹ, tấm pin vẫn làm việc tốt.
Yếu tố quyết định trong mùa đông là lượng bức xạ trong ngày, không phải nhiệt độ.
3. Sản lượng mùa đông ở mức nào?
Ở miền Bắc, sản lượng các tháng mùa đông thường chỉ bằng khoảng 50–70% so với các tháng nắng tốt, tùy năm, tùy vị trí và hướng mái. Những ngày mưa phùn liên tục có thể xuống rất thấp, nhưng xen kẽ vẫn có ngày hửng nắng bù lại.
Số liệu mang tính tham khảo; sản lượng thực tế phụ thuộc hướng mái, độ nghiêng, che bóng và chất lượng thiết bị. Solar365 khảo sát và mô phỏng sản lượng riêng cho từng công trình.
4. Vì sao mùa đông vẫn giúp giảm tiền điện?
4.1. Tính theo cả năm, không theo từng tháng
Hiệu quả đầu tư điện mặt trời được đánh giá theo tổng sản lượng cả năm. Các tháng 4–9 sản lượng cao sẽ bù cho các tháng đông. Khi tính thời gian hoàn vốn, các con số đều đã bao gồm giai đoạn mùa đông.
4.2. Phần điện tiết kiệm rơi vào bậc giá cao
Điện sinh hoạt tính giá bậc thang: dùng càng nhiều, giá mỗi số càng cao. Điện mặt trời cắt bớt phần tiêu thụ ở các bậc trên, nên mỗi kWh tự sản xuất có giá trị lớn hơn mức giá bình quân. Mùa đông nhiều gia đình dùng bình nóng lạnh, máy sưởi, điều hòa hai chiều – phần điện từ mái nhà vẫn giúp giảm bậc thang.
5. Khi nào hệ thống phát huy tốt trong mùa đông?
- Mái hướng Nam hoặc Đông Nam, ít bị che bóng.
- Gia đình dùng nhiều điện ban ngày: hộ kinh doanh, văn phòng tại nhà, có người ở nhà ban ngày.
- Hệ thống có pin lưu trữ: dồn điện ban ngày dùng buổi tối, giảm phụ thuộc thời tiết từng giờ.
- Thiết bị chất lượng: tấm pin hiệu suất cao, biến tần có dải MPPT rộng để thu điện tốt khi trời yếu nắng.
6. Có nên lắp ngay khi đã vào đông?
Có. Lắp vào mùa đông giúp hệ thống sẵn sàng đón mùa nắng cao điểm năm sau, đồng thời đây thường là giai đoạn lịch thi công thoáng hơn. Điều quan trọng là chọn đúng công suất theo hóa đơn điện của gia đình và tính hiệu quả theo năm.
Nhận tư vấn và báo giá
Solar365 khảo sát mái, mô phỏng sản lượng theo từng tháng và đề xuất cấu hình phù hợp cho nhà ở và doanh nghiệp tại miền Bắc. Gọi 0926 352 388 để được tư vấn miễn phí.
